Teklife ürün ekleme ve maliyet hesaplamaları

1- Şalt Ürünler

Teklife üçdört şekilde eklenebilir: Stok, Sipariş, Stok Dışı, DTS

Stok Kontrolü:

Ürün depoda mevcutsa doğrudan stoktan çekilir.

Sipariş Kontrolü:

İstenen miktar depodaki stoktan fazla ise eksik kısmın başka firmalardan temini kontrol edilir.

Stok Dışı Durumu:

Sipariş kontrolü adımdan sonra hâlâ eksik kalan miktar stok dışı olarak teklife eklenir ve ürün stoğa girdiğinde temin edilecektir.

DTS Durumu: DTS ürün ekleme satış temsilcisi tarafından Aynı ürünü kendi bulduğu bir yerden temin etmesi için kullanılır.

Her teklife ürün ekleme yönteminin iskonto hesaplamaları ve teslimat süreçleri farklıdır.

İskonto Hesaplamaları

Kârlı Maliyet İskontosu

FUTURE_DAYS = 90 → Sabit vade (Burada tüm iskontoların karşılaştırılabilmesi için ödeme yöntemi ortak olarak belli bir vadeye dönüştürülmesi)
Ödeme planı → Teklif için verilen ödeme planı
DB’den gelen iskonto ve kâr oranı ile net iskonto hesaplanır.

D_final → Kâr eklenmiş iskonto
D_net → net_discount gelen net iskonto
P → Kâr oranı (%)

Dönüştürülmüş İskonto

Ürün grubundan çekilen iskontolar ve ödeme planı gün farkı ile hesaplanır.

C → Dönüştürülmüş iskonto
D_net → net_discount
R → Günlük dönüşüm oranı (bu bir sabittir)
G → Satış/masraf dönem farkı (Alış vadesi ile satış vadesi arasındaki toplam gün sayısı)

1- Stoktan eklenen ürünlerin iskonto hesaplaması

Stoktan ürün ekleme, şirket deposunda bulunan ürünlerin teklife eklenmesi işlemidir. Bir teklife ürün girildiğinde öncelik her zaman depoda bulunan ürünler olacaktır.

Stoktan eklenen ürünlerin iskonto hesaplaması, yukarıda belirtilen iki iskonto yöntemiyle yapılır. Öncelikle veritabanından (DB) ürünün maliyet iskontosu alınır ve üzerine eklenmek istenen kâr yüzdesi uygulanarak iskonto hesaplaması gerçekleştirilir. Bu işlem sonucunda elde edilen değer, kârlı maliyet iskontosu olarak adlandırılır.

Ayrıca dönüştürülmüş iskonto adı verilen ikinci bir iskonto türü bulunmaktadır. Bu iskonto, ürünün veritabanında kayıtlı olduğu ürün grubuna ait iskonto oranı ile ödeme planındaki gün farkına bağlı olarak hesaplanan iskonto değerlerinden oluşur.

Hesaplamalar sonucunda elde edilen iskonto değerleri karşılaştırılır ve düşük olan iskonto oranı kullanılır.
(İskonto oranı düştükçe kâr arttığı için daha düşük iskonto tercih edilir.)

2- Siparişten eklenen ürünlerin iskonto hesaplaması

Bu ürün ekleme süreci stokta bulunmayan ürünleri başka firmalardan tedarik etme sürecidir. Bu sürecin nasıl işlediği iskontoların neye göre hesaplandığını anlatır.

İlk olarak burada B2B Plus tarafından Elektromarket maliyet tarafına bir istek gönderilir. Bu istek sonucunda hesaplamalar yapılmaya başlanır.

Elektromarket maliyette bizim aktif olarak alım yaptığımız tedarikçi firmalarımız bulunmaktadır.
Burada firmalardan yaptığımız alımlara göre bazı kriterler belirlenmektedir.
Güven, öncelik, ödeme planı ve iskonto bilgileri bulunmaktadır.

Güven; Bu parametre, istediğimiz ürün miktarının bize ne kadarının sağlandığı ile ilgilidir.
0 ile 100 arasında değişen bir orandır. Bu oran, firmanın stok adediyle çarpılarak güvenilir stok miktarı hesaplanır. Söz konusu değer, yönetici tarafından belirlenir.

Öncelik; Bu parametre ile hangi firmadan ilk alışveriş yapılacağının öncelik sırası belirlenir.
Yönetici tarafından manuel olarak atanır. Öncelik puanı 100’den 0’a doğru azalır; puanın yüksek olması, daha yüksek öncelik anlamına gelir.

Ödeme Planı; Her firma için bir ödeme planı atanmaktadır. Bu ödeme planları daha sonradan değiştirilebilir.

İskonto; Ödeme planları ve her ödeme planı için fiyat gruplarına göre iskonto oranları burada yer almaktadır.

Tedarik Kuralı: Bu değerlere göre talep edilen ürünün hangi firmalardan tedarik edileceği belirlenir. Firmalar, öncelik puanına göre sıralanır; her firmadan alınacak miktar ise güven parametresi esas alınarak hesaplanır. Ödeme planları ortak bir vadeye dönüştürülür ve iskontolar bu ortak zemin üzerinde karşılaştırılır. İki firmanın öncelik puanı eşitse, iskonto tablosu incelenir ve toplam maliyeti daha düşük olan seçenek tercih edilir.

Bu tedarik kuralına göre hangi firmadan hangi iskonto ile ürünlerin alınacağı belli olmuş olur. Bu bilgiler B2B Plus API tarafına gönderilen isteğe dönüş olarak iletilir ve işlemler orada devam eder.

B2B Plus API tarafında ilk olarak gelen vade ile bizim teklif vademiz aynı mı diye kontrol edilir. Aynı ise direkt olarak o iskonto kullanılır.
Farklı vadelere sahipse burada dönüşüm iskontosu hesaplanır. Bu, yukarıda iskonto hesaplamalarında verdiğim şekilde hesaplanır. Bu hesaplama için DB'den gelen dönüşüm oranına göre hesaplanır.
DB'den gelen ürün grubu kâr oranına göre hesaplama yapılır. Bu da yine yukarıda verdiğim kârlı maliyet iskontosudur.

Burada kârlı maliyet iskonto ve dönüştürülmüş iskonto karşılaştırılır. Bu karşılaştırma sonucunda hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir (düşük iskonto daha fazla kâr barındırır).

Ağırlıklı İskonto: Böylece hangi firmadan kaç adet ürün alınacağı ve satış iskontoları belirlenmiş olur; ancak kullanıcıya firma bazında “hangi firmadan ne kadar ürün aldığımızı” ve “firma iskontolarını” göstermeyiz. Bu aşamada, ürün ve firmalardan elde edilen iskontolar esas alınarak ağırlıklı ortalama bir iskonto hesaplanır.

Aşağıda bu hesaplamanın nasıl yapıldığı gösterilmektedir.

Final İskonto: Final iskonto hesaplanırken, ürün grubunun eşik (threshold) değeri ve teklifin dönüştürülmüş vadesi esas alınarak kârlı iskonto hesaplanır. Ardından ağırlıklı iskonto ile kârlı iskonto karşılaştırılır ve daha küçük olan değer final iskonto olarak belirlenir.

3- Stok dışı eklenen ürünlerin iskonto hesaplaması

Stok dışından ürün ekleme, şirket deposunda bulunmayan ve sistem üzerinden de tedarik edilemeyen ürünlerin siparişinin verileceği, ürün geldiğinde ise tedarik edileceği durumu ifade eder.

Bu durumda, maliyet tablosunda yer alan iskonto üzerine kâr edilmek istenen iskonto eklenir ve bu değer gösterilir.

2- Kablolar

Arama ile seçilen kablolar, girilen miktara göre uygun lotlarla teklife eklenir.
Hesaplamalar: ödeme planı, iskonto, faiz oranları, stok durumu → MongoDB’den çekilir.
FUTURE_DAYS = 90 → Tüm hesaplamalar bu sabit vade üzerinden yapılır.
MIN_LOT_QUANTITY = (Product'tan gelir) → Minimum lot miktarı

Kabloların seçim sürecinde kontrol edilen bazı değerler vardır ve bu değerlere göre sonuçlar değişmektedir.

Kablo makarasının işlem görüp görmediği,
Makaranın parça makara grubuna girip girmediği,
Ürün makarasında kesim yapılıp yapılmayacağı,
Ürün makarasında kalan metrajın minimum tutarın altına düşüp düşmediği.

Bu parametre değerlerine göre her durum hesaplanır ve bu durumlara göre iskonto hesaplamaları yapılır. Bunların detaylı adım açıklaması şu şekildedir.

1-Girilen miktar ilgili ürünün makara boyundan büyük mü?

Burada bu kontrole göre iki ayrı yola ayrılır;

1.1 Makara boyundan büyük girilen metraj

Girilen lot makara boyundan fazlaysa, önce tam makaralar verilir; kalan parça en yakın makaradan seçilir (parça makaralar için 1.2’deki adımlar takip edilir).

Tam makara seçiminde DB’de bulunan bir threshold (ortalama piyasa iskontosu güncel olarak bir kişi tarafından kontrol edilip ayarlanır) değerimiz bulunmaktadır.
Makaraya kâr iskontosu eklendikten sonra threshold değerine en yakın olan makara seçilir (threshold değerinin altında kalıyorsa en büyük değer, üstünde ise en küçük değer).

1.2 Makara boyundan küçük girilen metraj

Bu kısımda ilk kontrol ettiğimiz şey, bu girilen metraja yakın daha önce işlem görmüş bir makara var mı; öncelik işlem görmüş makaralardır. (Amaç: İşlem görmüş makara varken yeni makaradan kesim yapmamak.)

Bu kısımda iki kola ayrılmaktadır;

1.2.1 İşlem görmüş bir makara olmadığında

Tam makaradan kesim yapılacaktır.

DB'de bulunan bu makara için threshold değeri çekilir.
DB'de bulunan maliyet iskontosu üzerine elde etmek istediğimiz kâr iskontosu eklenir.

Threshold değerine en uzak makara seçimi yapılır. Kesim yapılacak makarada öncelik maliyeti en yüksek olan makaradır.

Makara seçimi yapıldıktan sonra kalan miktarın minimum metrajın altına düşüp düşmediği kontrol edilir. Bunun kontrol edilmesinin sebebi, elimizde çok fazla parça kablo kalmasını engellemektir.

Minimum metraj altına düşüyorsa	Minimum metraj altına düşmüyorsa
Kalan parçanın tamamı veriliyormuş gibi hesaplanır.	Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.
Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.	Ürün grubunun threshold değerinden gelen 90 günlük değer dönüştürülür.
Hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir.	Hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir. Seçilen iskontodan kesim bedeli düşülür.

1.2.2 İşlem görmüş bir makara olduğunda

Burada daha önce işlem görmüş, girilen metraja yakın bir makara vardır. Burada sormamız gereken soru şudur: Bu makaradan kesim yapılacak mı?

Eğer kesim yapılacaksa, kalan miktarın minimum metrajın altına düşüp düşmediği kontrol edilir.

Minimum metraj altına düşüyorsa	Minimum metraj altına düşmüyorsa
Kalan parçanın tamamı veriliyormuş gibi hesaplanır.	Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.
Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.	Ürün grubunun threshold değerinden gelen 90 günlük değer dönüştürülür.
Hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir.	Hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir. Seçilen iskontodan kesim bedeli düşülür.

Kesim yapılmayacaksa eğer makaranın parça bir makara olup olmadığına bakılır. (Parça makara: işlem görmüş ve belli bir metrajın altına düşmüş makaralardır.)

Parça makara ise	Parça makara değil ise
Kablonun maliyeti alınır.	Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.
Teklifin vadesindeki maliyetin üstüne kâr koyulur.	Ürün grubunun threshold’undan gelen 90 günlük değer dönüştürülür.
Ürün grubunun threshold’undan gelen 90 günlük değer dönüştürülür.	Hangi iskonto daha düşükse o iskonto seçilir.
Threshold’un üzerine parça iskontosu eklenir. Threshold’a parça iskontosu eklenmiş hâli, threshold kârlı iskonto ile karşılaştırılır; hangisi daha küçükse o iskonto seçilir.

2.3 İskonto Kuralları

İskonto 0’ın altına düşemez
Minimum lot altına düşen ürünlerde iskonto tüm lotu kapsar
Minimum lot altına düşmeyen ürünlerde, kesim bedeli ve diğer düzeltmeler dikkate alınır

Durum	Kesim	Uygulanan İskonto	Not
Minimum altına düşen lot	Yapılacak	Tam lot üzerinden	Fiyat daha yüksek, kesim bedeli yok
Minimum altına düşmeyen lot	Yapılacak	Hesaplanan iskonto + kesim bedeli	Kesim bedeli eklenir
Minimum altına düşmeyen lot	Yapılmayacak	Hesaplanan iskonto	Kesim bedeli eklenmez

Yuvarlama Kuralları

Tüm iskonto hesaplamaları tamamlandıktan sonra sonuç değerler üzerinde yuvarlama işlemi yapılır.

Yuvarlama, belirlenen adım değerine (örneğin 0.5) göre gerçekleştirilir.
Eğer sayı ara değerde kalıyorsa (örneğin 65.94), en yakın aşağıdaki adım değerine yuvarlanır.

Örnekler

65.94 → 65.5
72.49 → 72.0
88.76 → 88.5

Yani sistem her zaman sonucu en yakın 0.5 alt basamağına yuvarlar.